Korzystam

Literatura kobieca


Fot. Flickr/<a href="https://www.flickr.com/photos/41185766@N03/4642303283/">Www.CourtneyCarmody.com/</a>/Lic. <a href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/">CC</a> BY-SA

Fot. Flickr/Www.CourtneyCarmody.com//Lic. CC BY-SA

Książki nie mają płci, ale czy można podzielić je umownie na „typowo” żeńskie i męskie? Czy istniej literatura kobieca?

Co czytają kobiety, w powszechnej, nieco stereotypowej świadomości? Wiadomo – romanse.  Do tego poezję oraz biografie pięknych, sławnych i bogatych, żeby choć troszkę uszczknąć z ich pięknego życia?  Czy to literatura kobieca? Nie, nie jesteśmy skazane jedynie na D. Steel i E.L. James.Cóż, tematyka wybieranych lektur zależy zazwyczaj od konkretnych zainteresowań. Historią, fotografią, podróżami czy religią interesują się przecież zarówno panie jak i panowie. Oddzielmy więc literaturę specjalistyczną, poradnikową, tematyczną i naukową. Skupmy się na czystej przyjemności beletrystyce niegłupiej acz wciągającej. Na powieściach i opowiadaniach polecanych głównie kobietom. Otwiera się przed nami kosmos… Zawężmy go do literatury współczesnej – XX i XXI-wiecznej.

Literatura a płeć

Oczywiście literatura skierowana do kobiet ma być dla nas źródłem emocji. Bo przecież kobiety żyją w świecie emocji i relacji. Choć niestety spora część proponowanych nam książek jest naiwna, infantylna, banalna i żenująca. Harleqiny, będące swojego czasem słodkim i duszącym powiewem wielkiego, zachodniego i szczęśliwego świata, zepsuły rynek. Wepchnęły kobiety jako odbiorczynie literatury na tory, na których nie chciałyśmy się wcale znaleźć. Tak, potrzebujemy pociechy, romantyzmu, uniesień, dreszczyku i nieco fantazjowania, ale na litość boską nie jesteśmy głupie! Zostawmy coś wyobraźni i nie pozwólmy obrażać naszych intelektów.

Wśród współczesnych powieści skierowanych do płci pięknej wymienić można te napisane, często seryjnie, ku pokrzepieniu serc. Lekkie, miłe, kolorowe, z przewidywalnymi zwrotami akcji i koniecznym happy-endem. Jednym słowem nic to, że kryzys, kredyty, bezrobocie i deficyt prawdziwych mężczyzn, każda z nas skończy w malowniczym domku, z zapatrzonym weń ukochanym i słodziachnym kotem. A żyć będzie ot! z pieczenia ciasteczek, pisania listów miłosnych lub malowania aniołków. Oby!

Innym, nadal cieszącym się dużym zainteresowaniem produktem rynku wydawniczego, kuszącym dziewczyny młodsze i starsze są wspomnienia. Zatem: żona byłego prezydenta, była kochanka znanego aktora, matka muzyka, córka dowódcy, kobieta zdradzana, więziona, wyzwolona, pisząca, szukająca, wychowująca, tańcząca, gotująca lub podróżująca. Po prostu inne, często barwne i inspirujące życie.

Fot. Flickr/<a href="https://www.flickr.com/photos/99424477@N04/14456488435/">hypotekyfidler.cz</a>/Lic. <a href="https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/">CC</a> BY-SA

Fot. Flickr/hypotekyfidler.cz/Lic. CC BY-SA

Kolejny, bardziej hardcorowy i stosunkowo nowy profil pisania to soft porno. Kilka lat temu nastąpiło swoiste przewartościowanie tej dziedziny pisarstwa. Kiedyś to jednak był wstyd – zostać nakrytym podczas czytania gorących i bulgocących opisów ludzkiej namiętności wywołujących niezdrowe wypieki na twarzy. Ale odkąd pani James popełniła coming-out w tej dziedzinie, wstydem jest być poza tym tajemnym kręgiem. Powstają kolejne części serii, marne kopie i nowe odnogi gatunku. Obudzona, drapieżna i nienasycona chuć niektórych dam daje o sobie znać. I choć trudno rozpatrywać to zjawisko w kategorii literatury, na takie wytwory musi być również miejsce, a i niektórzy Panowie być może przy okazji na tym skorzystają.

Są jeszcze powieści. Po prostu. Ktoś ma talent, warsztat i pomysł. Siada i pisze. Powstaje książka, nowa historia do opowiedzenia. Idealnie gdy jest to powieść bez tezy, nienachalna i szanująca inteligencję czytelnika. Pobudzająca do myślenia, wyciągania wniosków i podejmowania decyzji. Dająca przyjemność z obcowania ze zręczną żonglerką słowem i znaczeniem. Tworząca klimat, budująca wiarygodne postaci i wydarzenia. Trzymająca w napięciu i pozostawiająca z lekkim niedosytem.

Co warto polecić?

Kobieta będąca targetem dla wydawnictw ma w czym wybierać. Wybór nie jest może intuicyjny i oczywisty, ale po krótkiej weryfikacji można znaleźć sporo pisarek/pisarzy, którzy są w stanie dostarczyć nam przyjemności.

Zacznijmy od noblistki, A. Munro. Cesarzowa opowiadań. W jej opowieści wchodzi się jak do wielkiego, misternie zbudowanego domu. Każdy szczegół ma znaczenie, i ten klimat, który jest niezwykle ważnym składnikiem i sensem całości utworu. Bohaterki (zazwyczaj kobiety), zawsze są intrygujące choć zwyczajne, i można się pokusić o stwierdzenie – normalne. W opisach prostych zachowań, wyborów i postaw skupia się kwintesencja spraw ważnych. W mikroświecie, zaledwie wycinku życia bohaterów zamyka się pełnia człowieczeństwa. Aż chce się zakrzyknąć: tak! Ja też tak miewam! Tak, to prawda! Dokładnie!

A teraz goręcej – Ameryka Południowa, bratanica prezydenta Allende – Isabell zabiera nas w świat kobiet odważnych, czasem szalonych, kochających, nieszczęśliwych ale dumnych. Mądrych mądrością swoich przodków, słuchających instynktu. Kobiet, które potrafią przetrwać głód, biedę, wojnę, niewolę i rozłąkę, bo mają w sobie moc. Często zanurzoną w pierwotne rytuały, historię i naturę. Wszystkie jej powieści są w pewnym sensie do siebie podobne, ale i tak warte uznania. Jedynie dwie wyróżniają się na tle innych: Paula, oraz Suma naszych dni. To autobiograficzna, beletrystyka, napisana sprawnie i aż kipiąca od emocji. Zdarzenia tak niezwykłe, że mogły mieć miejsce tylko w wyjątkowej rodzinie, w wyjątkowym czasie i miejscu. Dzięki Bogu, urodziła się w tej rodzinie kobieta potrafiąca to wszystko spisać.

Fot. FLickr/<a href="https://www.flickr.com/photos/47823583@N03/4993069751/">Enokson</a>/Lic. <a href="https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/">CC</a> BY-SA

Fot. FLickr/Enokson/Lic. CC BY-SA

 

P. Simmons i jej Trylogia: Jeździec Miedziany, Ogród letni oraz Tatiana i Aleksander trzyma w napięciu od pierwszych stron. Jest miłość, wojna, historia w tle, poświęcenie, nieoczywiste relacje, bujne opisy – bynajmniej nie przyrody, i emocje niepozwalające łatwo oderwać się od lektury. Autorka napisała jeszcze kilka współczesnych, trzymających w napięciu powieści, są one jednak jedynie cieniem jej opus magnum.

A teraz Pan. Pan Haruki Murakami. Facet, który wciąż i od nowa pisze o tym jak jego bohater (rzecz jasna zawsze inny, w innych okolicznościach etc.) powoli bierze prysznic, kroi rybę, prasuje koszulę, je tofu, pływa, biega, myśli, wspomina, kocha się niekiedy, słucha płyt winylowych, pije Single Malt-a, a w tle tych czynności dzieją się rzeczy niekiedy bardzo dziwne. Pojawiają się jakieś ludki, owce, ptaki, psy, koty, sekty, samobójstwa, zniknięcia, dwa księżyce… ale nie to jest najważniejsze. Najważniejsze jest to, że on powoli bierze prysznic, kroi rybę, prasuje koszulę, je tofu, pływa, biega, myśli…

Na koniec mocny kaliber: Majgull Axellson. Doskonałe, wstrząsające, bardzo emocjonalne choć chłodne i wyważone pisarstwo. Zawsze jest samotność w zderzeniu z rozpaczliwą, zaszczepioną w dzieciństwie, potrzebą akceptacji i czułości. Są pokłosia złych wyborów, a częściej zaniechań. Pokraczne zrywy ku wolności i szczęściu zazwyczaj skazane na klęskę. Chore relacje, trzymające w żelaznym uścisku, nie pozwalające odetchnąć, uwolnić się i iść swoją drogą. Iskry nadziei, ludzka, nie zawsze naiwna wiara w nowe otwarcia. Uczucia obudzone i odrzucone, przeplatane dramatycznymi wydarzeniami i samotnością tak dotkliwą i fizycznie wręcz namacalną, że z ulgą wraca się do swojej rzeczywistości. Jednak aura tych książek nie pozwala zapomnieć o ludziach, którzy są przecież tylko wymysłem autorki, chcemy poznać ich głębiej, dowiedzieć się dlaczego niespełnienie i smutek to główne koło zamachowe wszechświata.

To oczywiście tylko kilka przykładów zaczerpniętych z nieprzebranych literackich możliwości. Jest przecież jeszcze Carrol, Marquez, Madera, Tokarczuk, Updike… A może Wy dorzucicie do listy swoich ulubionych autorów?

 

Powiązane wpisy

[FM_form id="2"]
Korzystam
Wyobraźnia ludzka bez ograniczeń. Nietypowe sporty z całego świata
Korzystam
Ciekawe i oryginalne sklepy internetowe
Korzystam
Kapele retro