Myślę

Zasada precedencji (pierwszeństwa)


Zasada precedencji – nazwa oraz sama reguła może wydawać się obca. Jednak po bliższym zapoznaniu się z definicją okazuje się, że każdy z nas stosuje ją bardzo często w swoim codziennym życiu, zarówno towarzyskim, jak i biznesowym. Warto się upewnić, że to, co robimy – w wielu przypadkach intuicyjnie, robimy dobrze.

Zasada precedencji to reguła związana z porządkiem i pierwszeństwem, to sposób, według którego ustalana jest kolejność w obrębie danej grupy osób (może dotyczyć również kolejności wywieszania flag, składania podpisów itd.).
Termin „precedencja” pochodzi z języka łacińskiego (łac. praecedentia ‘to, co poprzedza, jest wcześniej’) i ma zastosowanie podczas ustalania kolejności przyznawania miejsc i pierwszeństwa.

wspolpraca-praca-zgoda-uscisk-dloni_19467783

Reguła precedencji w stosunkach towarzyskich stanowi odzwierciedlenie pozycji, jaką dana osoba zajmuje w życiu społecznym. Do kryteriów precedencji towarzyskiej można zaliczyć wiek (starszy – młodszy) i płeć (kobieta – mężczyzna). Na ustalenie pierwszeństwa wpływają również okoliczności (gość – gospodarz, osoba wychodząca z budynku – osoba wchodząca do budynku; osoba idąca – osoba stojąca; osoba schodząca – osoba wchodząca po schodach).
Reguła precedencji w sytuacjach biznesowych stanowi natomiast odzwierciedlenie hierarchii służbowej. Do kryteriów precedencji biznesowej można zaliczyć relację gość – gospodarz, którą w stosunkach służbowych można przełożyć na relacje: klient – pracownik firmy oraz podwładny – zwierzchnik.

WAŻNE!
W relacjach służbowych znaczenie mają tylko powyższe przesłanki. Liczą się tylko kryteria związane z hierarchią służbową i zależnością klient – pracownik, w związku z tym stosowanie kryteriów towarzyskich (m.in. kryterium płci czy wieku) może być odebrane jako nieprofesjonalne zachowanie.

POWITANIE
Dzień dobry – jako pierwsza mówi osoba niżej w hierarchii (pracownik – klientowi oraz podwładny – zwierzchnikowi). W pozostałych sytuacjach lub gdy stanowiska są podobne: osoba wchodząca do pomieszczenia lub budynku – osobom już obecnym, osoba idąca szybciej – osobom idącym wolniej lub stojącym, osoba wchodząca po schodach – osobom schodzącym po schodach. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości lub pokrywania się okoliczności (np. do pomieszczenia, w którym obecni są podwładni, wchodzi szef) uniwersalna zasada mówi, że „jako pierwsza dzień dobry mówi osoba lepiej wychowana”.

WYCIĄGANIE RĘKI NA POWITANIE
Jako pierwsza inicjuje kontakt fizyczny, czyli wyciąga rękę na powitanie osoba mająca pierwszeństwo zgodnie z zasadą precedencji (np. szef wyciąga rękę do podwładnego).
Sytuacja komplikuje się w relacjach klient – pracownik firmy. W tym przypadku klient może wyciągnąć rękę jako pierwszy (jest gościem). Jednocześnie również pracownik firmy może wyciągnąć rękę jako pierwszy (korzystając z przywileju bycia gospodarzem spotkania).

PRZEPUSZCZANIE W DRZWIACH
Pracownik firmy zawsze powinien przepuścić w drzwiach swojego gościa (klienta). Na spotkaniu służbowym do pomieszczenia powinien wejść najpierw zwierzchnik (chyba, że sytuacja dotyczy jego gabinetu – wówczas może ona/on skorzystać z przywileju bycia gospodarzem i wejść na końcu po zaproszeniu swoich podwładnych). Wyjątkiem od reguły jest sytuacja, w której przechodzimy przez ciężkie lub niewygodne drzwi otwierające się do środka, wówczas osoba będąca gospodarzem spotkania może wejść jako pierwsza i przytrzymać drzwi swoim gościom.

PRZEDSTAWIANIE SOBIE OSÓB
Zawsze osobie mającej pierwszeństwo należy najpierw przedstawić osobę, która zajmuje niższe miejsce w hierarchii. W sytuacjach służbowych zawsze najpierw zwierzchnikowi przedstawimy nowego pracownika czy nowego kontrahenta.

SIADANIE
Obowiązkiem gospodarza spotkania jest wskazanie miejsca, które ma zająć gość, dopiero wówczas gospodarz może również usiąść (czyli pracownik firmy siada dopiero, gdy klient zajmie wskazane mu miejsce). Wszędzie tam, gdzie jest to możliwe pracownicy firmy powinni wstać chociaż na moment powitania klienta lub przełożonego. Z tego obowiązku zwolniony jest zwierzchnik w momencie, gdy to jej/jego podwładni wchodzą do gabinetu.

PRZECHODZENIE NA „TY”
Również w sytuacji przechodzenia na „ty” inicjatywa powinna wyjść od osoby mającej pierwszeństwo, czyli zgodnie z zasadą precedencji: zwierzchnik powinien zaproponować podwładnemu. Do dobrego tonu należy jednak mówienie na „ty” tylko w obecności przełożonego lub wąskiej grupy osób. W szerszym gronie należy powrócić do oficjalnego tytułowania: Panie Prezesie, Panie Dyrektorze, Panie Ministrze itd. W sytuacjach nie do końca jasnych (np. zbliżone stanowiska) to, kto będzie inicjatorem, nie ma aż takiego znaczenia. Powyższa reguła nie ma oczywiście zastosowania w firmach i instytucjach, w których zgodnie z przyjętą polityką wszyscy pracownicy są na „ty”.

Joanna Modrzyńska
Art of Manners
Artykuł jest przeznaczony wyłącznie do użytku wewnętrznego. Jego kopiowanie w innych celach jest zabronione.

Powiązane wpisy

[FM_form id="2"]
Myślę
Gry komputerowe nie tylko dla nastolatków
Myślę
Kim są hipsterzy i skąd się wzięli
Myślę
Zmiana – bilet w jedną stronę